27/06/2017

Η τάξη μας στο Εθνικό θέατρο

Μόλις επέστρεψα από την τελευταία (για αυτή την σεζόν) παράσταση του Εθνικού θεάτρου, γεμάτος εντυπώσεις, εικόνες και συγκινήσεις έχοντας παρακολουθήσει το έργο «Η τάξη μας» του Ταντέους  Σλομποντζιάνεκ, σε μετάφραση Έρι Κύργια. Ένα σπουδαίο πολωνικό έργο που παρουσιάζεται για πρώτη φορά στο Εθνικό Θέατρο, σε σκηνοθεσία Τάκη Τζαμαργιά και κίνηση Ζωής Χατζηαντωνίου. Έχω παρακολουθήσει και άλλες υπέροχες παραστάσεις αυτού του σπουδαίου σκηνοθέτη και της ταλαντούχου κινησιολόγου και σκηνοθέτιδος, που συνεργάζονται και αλληλοσυμπληρώνονται ιδανικά.  

Αντιγράφω από το πρόγραμμα της παράστασης:

Ένα σπουδαίο κείμενο της σύγχρονης ευρωπαϊκής δραματουργίας, γραμμένο το 2009, το έργο του πολωνού Ταντέους Σλομποντζιάνεκ, καταγράφει με ψυχραιμία, αλλά και γερές δόσεις συναισθήματος, πώς οι ιστορικές συγκυρίες στιγματίζουν τις ζωές των ανθρώπων, φέρνουν στην επιφάνεια τον «κρυμμένο» μας εαυτό και διαλύουν τους πιο ισχυρούς ανθρώπινους δεσμούς.

Το έργο έχει μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες και έχει παρουσιαστεί με τεράστια επιτυχία στο Ισραήλ, στην Ουγγαρία, στις Ηνωμένες Πολιτείες, στην Ιταλία, στον Καναδά, στη  Σουηδία και στη Μεγάλη Βρετανία.   Έχει κερδίσει το αναγνωρισμένο βραβείο «Nike» το 2010 - το κορυφαίο Πολωνικό βραβείο λογοτεχνίας-  που για πρώτη φορά απενεμήθη σε θεατρικό έργο. Επίσης κατατάχθηκε ανάμεσα στα καλύτερα  σύγχρονα ευρωπαϊκά έργα που γράφτηκαν κατά το 2009/10, από το European Theatre Convention.

Το έργο βασίζεται σε αληθινή ιστορία και αφορά στα γεγονότα της πόλης Γιεντβάμπνε στην Πολωνία, όταν κατά τον Β' Παγκόσμιο πόλεμο και  υπό την γερμανική κατοχή, οι Εβραίοι κάτοικοι της πόλης δολοφονήθηκαν από τους Καθολικούς συντοπίτες τους. 

Πρόκειται για την αφήγηση της ζωής 10 πολωνών συμμαθητών, που τους συνδέει η εθνικότητα και τους χωρίζει η θρησκεία. Όταν όμως ο ναζισμός εισβάλλει στη χώρα τους, οι σχέσεις που είχαν κτιστεί μέσα στη σχολική τάξη καταρρέουν. Θηριωδία και μίσος παίρνουν τη θέση της συνύπαρξης και της αλληλοϋποστήριξης. Το μίσος γεννά νέο μίσος και ο άνθρωπος βγάζει στην επιφάνεια τα πιο απρόβλεπτα στοιχεία του εαυτού του.

Άραγε ο χρόνος μπορεί να επουλώσει τις πληγές; Το σήμερα να αθωώσει το χθες; Πώς ησυχάζει η ψυχή, όταν έχει αποκαλύψει τις πιο σκοτεινές πτυχές της;

Την μουσική της παράστασης έχει συνθέσει ο Δημήτρης Μαραμής,  ο οποίος εμπνεύστηκε από την πολωνική και εβραϊκή μουσική παράδοση κα εκτελείται επί σκηνής από τον Γιώργο Σχοινά με το ακορντεόν του.

Συμμετέχουν δέκα σπουδαίοι ηθοποιοί, ανάμεσά τους κάποιοι γνωστοί ήδη από την τηλεόραση (χωρίς αυτό να τους κάνει περισσότερο ή λιγότερο σημαντικούςς): Βασίλης Μαγουλιώτης, Κωνσταντίνα Τάκαλου, Αλέξανδρος Μαυρόπουλος, Θέμης Πάνου,  Γιώργος Πυρπασόπουλος, Καίτη Κωνσταντίνου, Άλκης Παναγιωτίδης, Γιάννης Νταλιάνης, Ράνια Οικονομίδου και Κώστας Γαλανάκης. Τα σκηνικά λιτά και υποβλητικά από την Ελένη Μανωλοπούλου, που επιμελήθηκε και τα κοστούμια εποχής.

Η σκηνή ανοίγει με την παρουσία όλων των ηθοποιών επί σκηνής σε μία σχολική τάξη. Μολονότι είναι συμμαθητές έχουν πολύ διαφορετική ηλικία, που αντιπροσωπεύει την ηλικία θανάτου του καθενός. Τα πρώτα λεπτά περνούν με παιδιάστικα καμώματα χωρίς να υποψιάζεσαι το δράμα που έρχεται βαθμηδόν και κορυφώνεται με μια σειρά αποτρόπαιων πράξεων. Το βάρος της υπόθεσης αποκτά εξαιρετική βαρύτητα όταν γνωρίζεις ότι η υπόθεση δεν είναι μυθοπλασία αλλά στηρίζεται σε πραγματικά γεγονότα. Η διπλανή μου κυρία έκλαιγε διαρκώς, ίσως από υπερβάλλουσα ευαισθησία, ίσως επειδή ήταν εβραία…

Στο έργο θίγονται πολλά και σημαντικά πράγματα: η βαρβαρότητα με την οποία διώχθηκαν οι εβραίοι στην Πολωνία, ο εγκληματικός αντισημιτισμός των Πολωνών, η καταγγελία της κομμουνιστικής καταπίεσης στη χώρα, ο βρώμικος ρόλος των κληρικών, η μεταμόρφωση πρώην αγαπημένων συμμαθητών σε ανθρώπινα θηρία τυφλωμένα από τον αντισημιτισμό, ο εξαναγκασμός σε αλλαξοπιστία για διάσωση της ζωής, η αναπόφευκτη νέμεση κα πολλά άλλα που θα ανακαλύψει μόνος του ο θεατής. 

Διαπίστωσα, χωρίς έκπληξη, ακόμη μια φορά ότι οι θεατές του έργου, στη συντριπτική τους πλειοψηφία ήσαν γυναίκες, όπως συμβαίνει και στις παραστάσεις όπερας, στις κινηματογραφικές προβολές και στην ανάγνωση βιβλίων. Ο γυναικείος πληθυσμός είναι αναμφισβήτητα αυτός που στηρίζει τον πολιτισμό στον τόπο μας.  Μια ακόμη πρωτιά για το πολλαπλώς αξιοθαύμαστο γένος των γυναικών!

Οι παραστάσεις θα συνεχιστούν τον Οκτώβρη 2017. Μην τις χάσετε. Έτσι κι αλλιώς η παρακολούθηση μιας παράστασης στο Εθνικό είναι από μόνη της μια εξαιρετική εμπειρία…

«Ο συνεργάτης μας κ. Άρης Γαβριηλίδης είναι συγγραφέας και εικαστικός. Περισσότερα για αυτόν και το έργο του εδώ.»


Share |