19/09/2017

Γνωρίζοντας τα σαλιγκάρια

Συντάκτης: Έλλη Βασιλείου, 28/06/2017

Πόσα γνωρίζουμε άραγε για τα σαλιγκάρια πέρα από το ότι αποτελούν μια νόστιμη λιχουδιά; Σαλιγκάρια γιαχνί, σαλιγκάρια στιφάδο, κοχλιοί μπουρμπουριστοί. Μέχρι εκεί εξαντλούνται οι γνώσεις μας για αυτό το όμορφο μαλάκιο-πώς να το μαγειρεύουμε. Κι όμως υπάρχουν τόσες ενδιαφέρουσες πληροφορίες που αξίζει να γνωρίσουμε για τα σαλιγκάρια.

Παραδόξως, τα σαλιγκάρια σχετίζονται με τα οστρακοειδή. Είναι μία από τις πιο διαφορετικές ομάδες ζώων από την άποψη της μορφής, των οικοτόπων και της συμπεριφοράς. Στην Ευρώπη έχουν καταγραφεί 400 είδη σαλιγκαριών και σε όλο τον κόσμο 4000 είδη. Στην Ελλάδα τρία κυρίως είδη θεωρούνται εδώδιμα, τα Helix lucorum, Helix pomatia και Helix aspersa.

Τρέφεται με φυτικές ύλες (χορτάρι, βλαστάρια) τις οποίες αποσπά από το υπόστρωμα χρησιμοποιώντας την γλώσσα του (που φέρει κερατώδεις σχηματισμούς σαν δόντια), ενώ κινείται αργά αφήνοντας ίχνη βλέννας και εμφανίζεται κυρίως τις βροχερές μέρες. Μερικές μελέτες έχουν καταδείξει ότι η βλέννα του σαλιγκαριού μπορεί να βοηθήσει τις πληγές να επουλωθούν, πιθανώς πυροδοτώντας μια ανοσολογική απόκριση που βοηθά τα κύτταρα του δέρματος να αναγεννηθούν.

Ιδιαίτερα στοιχεία και γνωρίσματα:

  • Το σώμα των σαλιγκαριών παράγει μια ιδιαίτερη παχύρρευστη σίελο, χάρις στην οποία μπορούν να έρπουν κατά μήκος μιας λεπίδας ξυραφιού χωρίς να κοπούν.
  • Τα σαλιγκάρια επιβιώνουν σε ασβεστώδη και όχι αργιλώδη εδάφη· η παρουσία ασβεστίου είναι απαραίτητη για τη δημιουργία του κελύφους τους.
  • Τα σαλιγκάρια ζουν ως και 15 χρόνια.
  • Τα σαλιγκάρια είναι ερμαφρόδιτα. Αυτό σημαίνει ότι κάθε σαλιγκάρι διαθέτει τόσο αρσενικά όσο και θηλυκά όργανα αναπαραγωγής. Για να γονιμοποιηθεί πρέπει να ζευγαρώσει με άλλο σαλιγκάρι και να φέρουν σε επαφή τα αντίθετα γεννητικά τους όργανα.
  • Τα σαλιγκάρια κινούνται σε περίεργες τροχιές, συνήθως κυκλικές.
  • Tα σαλιγκάρια συνήθως βασίζονται στην αίσθηση της αφής και της οσμής χρησιμοποιώντας τις δύο μικρότερες κεραίες για την εύρεση φαγητού, καθώς έχουν πολύ ασθενή όραση.
  • Τα σαλιγκάρια λόγω της παχύρρευστης σιέλου που παράγουν, έχουν εξαιρετική ικανότητα πρόσφυσης σε επιφάνειες και μπορούν και κινούνται, έρποντας, ακόμα και καθώς κρέμονται προς τα κάτω.
  • Τα σαλιγκάρια ξηράς αναπνέουν με πνεύμονες.
  • Τα σαλιγκάρια ξηράς εξελίχθηκαν από τα θαλάσσια σαλιγκάρια 600 εκατομμύρια χρόνια πριν.

Share |