26/04/2017

Τι θέλει να μας πει η διατροφική ετικέτα του προϊόντος;

Σύμφωνα με τον κανονισμό του Ε.Φ.Ε.Τ (Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων), σε όλα τα συσκευασμένα τρόφιμα θα πρέπει υποχρεωτικά να αναγράφονται τα διατροφικά τους στοιχεία, συγκεντρωμένα στη λεγόμενη «ετικέτα». Παράλληλα, ο κανονισμός αυτός είναι προαιρετικός για πολλές ωμές τροφές, όπως τα λαχανικά, τα φρούτα, τα ψάρια κ.α. Επιπλέον, πολλοί επαγγελματίες υγείας (γιατροί, διαιτολόγοι κλπ), μας προτρέπουν να διαβάζουμε πάντα την ετικέτα του προϊόντος, προτού αυτό βρεθεί στο ντουλάπι της κουζίνας μας. Γνωρίζουμε όμως όλοι πώς ακριβώς να ερμηνεύσουμε τις πληροφορίες που αναγράφονται πάνω στο τρόφιμο, έτσι ώστε να καταλάβουμε αν είναι βλαβερό για την υγεία μας;

Οι πληροφορίες της διατροφικής ετικέτας

Η διατροφική ετικέτα  θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ο τρόπος επικοινωνίας μεταξύ του παραγωγού του προϊόντος και του καταναλωτή. Πάνω σε αυτήν αναφέρονται  πληροφορίες που αφορούν το τρόφιμο, όπως είναι τα συστατικά του, την περιεκτικότητα αυτών ανά συσκευασία ή ανά μερίδα ή/και ανά 100 γρ αυτού, τη διάρκεια διατήρησής του, το βάρος του, τις  ημερομηνίες παραγωγής, συσκευασίας, λήξης κ.α. Επιπλέον, πολλές φορές αναφέρονται και κάποιες ειδικές χαρακτηριστικές ιδιότητες του προϊόντος , όπως επίσης και τα στοιχεία του παραγωγού, η χώρα προέλευσης του τροφίμου καθώς και πληροφόρηση για το αν το τρόφιμο αποτελεί προϊόν γενετικών τροποποιημένων τροφίμων, ή αν είναι βιολογικής καλλιέργειας κλπ. 

Όσον αφορά τα θρεπτικά στοιχεία, υπάρχουν δύο μορφές καταγραφής ετικέτας που είναι αναγνωρισμένες. Και οι δύο πρέπει να δηλώνουν το ενεργειακό περιεχόμενο του τροφίμου ή του ποτού στην κορυφή της λίστας. Όσον αφορά την πρώτη μορφή ετικέτας, θα πρέπει να παρέχει επιπλέον την ποσότητα πρωτεϊνών, υδατανθράκων και λιπών στα τρόφιμα, ενώ η δεύτερη μορφή θα πρέπει να αναγράφει όλα τα παραπάνω, αλλά επιπλέον να προσθέτει και τα κορεσμένα λιπαρά, τις φυτικές ίνες και το νάτριο.

Και στις δύο προαναφερθείσες περιπτώσεις, οι ετικέτες μπορεί να περιέχουν, επίσης, τις ποσότητες ζάχαρης, αμύλου, μονοακόρεστων και  πολυακόρεστων λιπαρών οξέων ή οποιαδήποτε από τα αναγνωρισμένα ανόργανα στοιχεία ή βιταμίνες. Συνήθως το συστατικό που περιέχεται σε μεγαλύτερη ποσότητα αναγράφεται πρώτο και αυτό που περιέχεται σε μικρότερη ποσότητα τελευταίο.

Τρόφιμα και αλλεργίες

Όπως γίνεται αντιληπτό, η σωστή εφαρμογή των πληροφοριών που υπάρχουν στις ετικέτες των τροφίμων (π.χ. ημερομηνίες λήξης, οδηγίες χειρισμού του τροφίμου και προειδοποιήσεις για αλλεργίες) μπορεί να βοηθήσει τους καταναλωτές να προστατευτούν από αθέμιτες ασθένειες που δυνητικά προκαλούνται από τα τρόφιμα αλλά και από αλλεργικές αντιδράσεις. Επομένως μια σημαντική πληροφορία στις ετικέτες τροφίμων αποτελεί η προειδοποίηση για αλλεργίες, πληροφορία που βοηθά τους καταναλωτές με συγκεκριμένες αλλεργίες να αποφεύγουν τα αλλεργιογόνα που είναι πιθανό να υπάρχουν σε συγκεκριμένα προϊόντα διατροφής. Η νομοθεσία στην Ε.Ε. απαιτεί την επισήμανση 14 ουσιών που αποτελούν «γνωστά αλλεργιογόνα» για μερικά άτομα. Η απαίτηση αφορά την επισήμανσή τους μόνο όταν αυτά βρίσκονται στο τρόφιμο. Με άλλα λόγια, δεν απαιτείται η επισήμανση της απουσίας τους, εκτός αν ένα προϊόν προορίζεται για έναν πληθυσμό που έχει μια συγκεκριμένη αλλεργία ή τροφική δυσανεξία (π.χ. προϊόντα χωρίς γλουτένη).

Η ερμηνεία της διατροφικής ετικέτας

Αποτελέσματα πολλών μελετών έχουν υποδείξει ότι μόνο ένα μικρό ποσοστό του πληθυσμού κατανοεί και ερμηνεύει σωστά τις πληροφορίες που αναγράφονται σε ένα συσκευασμένο τρόφιμο. Προς την κατεύθυνση αυτή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε συνεργασία με την Παγκόσμια Συνομοσπονδία Βιομηχανιών Τροφίμων, ενέκρινε πρόταση για να καταστούν οι ετικέτες τροφίμων σαφέστερες και πιο σχετικές προς τις ανάγκες των καταναλωτών.

Έτσι για κάθε τρόφιμο, προτάθηκε να αναγράφεται σαφώς στο εμπρόσθιο μέρος της συσκευασίας η περιεκτικότητα σε θερμίδες, λίπη, κορεσμένα λίπη, σάκχαρα και νάτριο, (βασικό συστατικό του αλατιού) ανά μερίδα του προϊόντος. Επιπλέον, πρέπει να αναγράφεται το ποσοστό των συνιστώμενων ημερήσιων προσλήψεων για έναν οργανισμό, που καλύπτεται για κάθε συστατικό.

Τι θα έπρεπε να κάνουμε λοιπόν ώστε να ψωνίζουμε πιο ποιοτικά, έχοντας ως «μπούσουλα» τη διατροφική ετικέτα των τροφίμων;

Αρχικά, το πρώτο βήμα είναι ο εντοπισμός των συστατικών από τα οποία αποτελείται το τρόφιμο. Έπειτα, θα πρέπει να ελέγχουμε την ημερομηνία παραγωγής και λήξης του, καθώς δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να καταναλώνουμε τα τρόφιμα ή τα ποτά μετά από αυτήν. Στη συνέχεια θα πρέπει να δοθεί έμφαση στον τρόπο συντήρησης του τροφίμου μετά το άνοιγμα της συσκευασίας και τέλος θα ήταν πολύ χρήσιμο να μην «διαβάζουμε» μόνο τη θερμιδική αξία, τη ζάχαρη και το λίπος του προϊόντος αλλά να δίνουμε προσοχή και σε άλλα στοιχεία όπως το νάτριο, τις φυτικές ίνες και τις βιταμίνες του. Έτσι, θα είμαστε σε θέση να αντιληφθούμε καλύτερα, όχι μόνο την περιεκτικότητα του τροφίμου σε θερμίδες, αλλά και σε συστατικά τα οποία είναι απαραίτητα για μια ισορροπημένη διατροφή.


Share |