26/07/2017

Αειφόρος αρχιτεκτονική σε νηπιαγωγεία

Συντάκτης: Αλεξία Νταλούκα, 07/07/2017

Τα νηπιαγωγεία, που αποτελούν την πρώτη εκπαιδευτική βαθμίδα, δίνουν έμφαση κυρίως στην ψυχοσωματική υγεία και την κοινωνικοποίηση των παιδιών, ηλικίας 3-7 ετών, μιας πολύ κρίσιμης περιόδου για την ανάπτυξή τους. Σε ένα κέντρο προσχολικής φροντίδας είναι σημαντικό να μη χρησιμοποιούνται τοξικά υλικά και να υπάρχει φυσικό φως, εξαερισμός και θέα προς το φυσικό περιβάλλον, καθώς διάφορες επιστημονικές έρευνες έχουν δείξει ότι οι επιδόσεις των παιδιών αυξάνονται όταν στις αίθουσες υπάρχουν αυτά τα στοιχεία που ευνοούν  τη διατήρηση της υγείας.

Καθώς η ενεργειακή κρίση βαθαίνει είναι ανάγκη να στραφούμε σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και να μειώσουμε τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Ιδιαίτερα επιτακτική είναι η στροφή σε αειφορική αρχιτεκτονική καθώς τα κτίρια είναι υπεύθυνα σχεδόν για τις μισές εκπομπές (48%) αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου και διάφορα προβλήματα υγείας. Τα  μικρά παιδιά είναι εκείνα που επωφελούνται τα μέγιστα από ένα υγιές περιβάλλον και αντίστοιχα είναι τα πιο ευάλωτα στις τοξίνες του περιβάλλοντος. Η περιβαλλοντική εκπαίδευση από την προσχολική ηλικία σε συνδυασμό με την αειφορική αρχιτεκτονική αποτελεί κλειδί για την ανατροφή νέων γενεών με οικολογική συνείδηση.

Ένας από τους τρόπους για να μειωθεί η ενεργειακή κατανάλωση για θέρμανση και ψύξη είναι να εφαρμοστούν οι βιοκλιματικές αρχές και να αξιοποιηθούν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως η ηλιακή που κατέχει σπουδαία θέση.

Ας δούμε μερικά παραδείγματα «πράσινων» νηπιαγωγείων ανά την Ευρώπη:

Το 2012 δημιουργήθηκε το πρώτο πράσινο νηπιαγωγείο της Μολδαβίας το οποίο θερμαίνεται με ενέργεια που παράγεται από τα γεωργικά απόβλητα. «Οι χώροι είναι το ίδιο ζεστοί όπως και όταν χρησιμοποιούσαμε αέριο. Η μόνη διαφορά είναι πως τώρα το κόστος θέρμανσης έχει μειωθεί στο ήμισυ», αναφέρει η διευθύντρια του νηπιαγωγείου Svetlana Şargarovschi.Η κοινότητα έχει επενδύσει επίσης σε ενεργειακά αποδοτικά παράθυρα και πόρτες, ενώ χτίστηκε αποθηκευτικός χώρος για άχυρο ως πηγή θέρμανσης.

Αξίζει να σημειωθεί πως το 95% των ενεργειακών αναγκών της χώρας εισάγεται και προέρχεται από ορυκτά καύσιμα. Αντιθέτως, η ενέργεια που παράγεται από βιομάζα ελαττώνει αισθητά την εξάρτηση από εισαγωγές, αυξάνει την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας, μειώνει το κόστος και ενισχύει την τοπική ανάπτυξη, προσφέροντας νέες θέσεις εργασίας. Επιπλέον βοηθά  στη μείωση των εκπομπών που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου και στην αντιμετώπιση της περιβαλλοντικής μόλυνσης.

Στην Βουλγαρία δημιουργήθηκε το πρώτο πιστοποιημένο παθητικό κτήριο στην περιοχή Gabrovo. Πρόκειται για ένα νηπιαγωγείο που ονομάζεται “Sun Kindergarten” και η πράσινη αρχιτεκτονική του περιλαμβάνει επιδαπέδια θέρμανση, εξαιρετικά αποδοτικό εξαερισμό με ανάκτηση της θερμότητας και ηλιακά πάνελ, για να θερμανθεί το νερό. Εκτιμάται πως η ενεργειακή κατανάλωση του κτηρίου, στην περιοχή Gabrovo, θα μειωθεί περισσότερο από 3,400 MWh, ενώ η ετήσια εκπομπή CO2 αναμένεται να ελαττωθεί κατά 2,176 τόνους.

Στην Δανία δημιουργήθηκε τον Φλεβάρη του 2011 το πιο φιλικό προς το περιβάλλον νηπιαγωγείο της χώρας που ονομάστηκε Solhuset και βρίσκεται στην περιοχή Hørsholm. Η αρχιτεκτονική του κτηρίου,που είναι κατασκευασμένο από υγιή και φιλικά προς το περιβάλλον υλικά, δίνει έμφαση στην αξιοποίηση του φυσικού φωτός και του καθαρού αέρα. Πρόκειται για ένα «ενεργό κτήριο» που σημαίνει ότι παράγει περισσότερη ενέργεια από όση καταναλώνει. Η οροφή αποτελεί τον πυρήνα του αειφορικού του σχεδίου με ηλιακά πάνελ τοποθετημένα έτσι ώστε να εκτίθενται στο μέγιστο βαθμό στο φως του ήλιου, καλοκαίρι και χειμώνα. Η όλη κατασκευή έχει σχεδιαστεί με ιδιαίτερη έμφαση στην ανθρακική ουδετερότητα (CO2) και παρέχει το 100% της ενέργειάς του από ανανεώσιμες πηγές.

Στη Σουηδία δημιουργήθηκε το νηπιαγωγείο Hedlunda με αειφορικό σχεδιασμό που εστιάζει στην περιβαλλοντική εκπαίδευση και αειφορία..Τα παιδιά μαθαίνουν για τη διαδικασία της κομποστοποίησης και καλλιεργούν τον δικό τους λαχανόκηπο μέσω συνεργασίας. Παιδαγωγικά θεωρείται πολύ σηµαντική η ενασχόληση των παιδιών µε τα φυτά και τη φύση γενικότερα (Froebel, Decroly, Rousseau, Piaget), καθώς τους δίνεται η δυνατότητα εµπλουτισµού του συναισθηµατικού και νοητικού κόσµου τους

Στο νηπιαγωγείο εφαρμόζεται η καινοτόμος παιδαγωγική προσέγγιση προσχολικής ηλικίας Reggio Emilia που ίδρυσε ο Loris Malaguzzi, υποστηρίζοντας την ελευθερία και αυτονομία του παιδιού αλλά και θέτοντας το δάσκαλο σε ρόλο συνεργάτη. Πρόκειται για ένα μοντέλο εκπαίδευσης στο οποίο οι νοητικές, οι συναισθηματικές, οι κοινωνικές και οι ηθικές δυνατότητες του παιδιού καλλιεργούνται μέσα από δημιουργικούς τρόπους έκφρασης.

Στο Λουξεμβούργο λειτουργεί από το 2012 ένα «ενεργειακά παθητικό» νηπιαγωγείο, στη περιοχή Garnich, χτισμένο με βάση τις αρχές της βιοκλιματικής δόμησης που λειτουργεί  σύμφωνα με την παιδαγωγική θεωρία «Welt-Atelier», την ιδέα του «ικανού παιδιού» το οποίο μαθαίνει μέσω εξερεύνησης σε διαφορετικά πλαίσια αναπτύσσοντας παράλληλα τη λογική και την κριτική σκέψη.

Στη Σλοβενία λειτουργεί το πράσινο νηπιαγωγείο «Šmartno Timeshare» κατασκευασμένο από φυσικά υλικά και με χαμηλό ενεργειακό αποτύπωμα. Ο σχεδιασμός του ενθαρρύνει τη φυσική δραστηριότητα, την αλληλεπίδραση και τη βιωματική μάθηση .

Στην Ελλάδα εγκαινιάστηκε το πρώτο «πράσινο» νηπιαγωγείο στους πρόποδες του Μαινάλου, στην Τρίπολη, το 2012. Ο χαρακτηρισμός «πράσινο νηπιαγωγείο» έχει να κάνει με τον οικολογικό χαρακτήρα του σχολείου, αφού στο μεγάλο προαύλιο χώρο του εκτός από τους κήπους, λειτουργεί θερμοκήπιο, ειδικά διαμορφωμένος χώρος που φιλοξενεί φασιανούς και περιστέρια, ένα μικρό θέατρο και μια μεγάλη ξύλινη παιδική χαρά. Έχει δοθεί ιδιαίτερη βαρύτητα στον προαύλιο χώρο, ώστε τα μικρά παιδιά να είναι σε συνεχή επαφή με τη φύση.

Το Ηράκλειο απέκτησε το 2016 τον πρώτο βιοκλιματικό Βρεφονηπιακό σταθμό με διπλά τζάμια ενεργειακής απόδοσης, θερμοδιακοπή στα κουφώματα για ηχομόνωση και θερμομόνωση, φωτοβολταϊκά στην οροφή, τοποθέτηση πρασίνου στην οροφή και βάψιμο του κτιρίου με οικολογικές μπογιές.

Περισσότερες πληροφορίες για το κάθε νηπιαγωγείο ανά χώρα:

Μολβαδία

http://www.undp.md/presscentre/2012/Biomass_7Feb/index.shtml

Βουλγαρία

https://www.covenantofmayors.eu/IMG/pdf/Gabrovo_2016.pdf

Δανία

http://www.dac.dk/en/dac-cities/sustainable-cities/all-cases/buildings/hoersholm-denmarks-most-climate-friendly-kindergarten

Σουηδία

http://www.mountee.eu/pilot-buildings/construction/8_hedlunda/

Λουξεμβούργο

http://www.betic.lu/

Σλοβενία

http://inhabitat.com/beautiful-kindergarten-blends-sustainability-and-play-into-an-eco-friendly-envelope/smartno-timeshare-kindergarten-by-arhitektura-jure-kotnik-7/

Ελλάδα

Τρίπολη  http://www.econews.gr/2012/10/11/prasino-nipiagwgeio-tripoli-2/

Ηράκλειο  http://flashnews.gr/post/293085/ta-egkainia-toy-brefonhpiakoy-stathmoy-sthn-agia-aikaterinh-sto-hrakleio

 


Share |