21/02/2017

18 κείμενα για τον Γιάννη Μαρή

Τον Γιάννη Μαρή γνώρισα ως συγγραφέα «εξ απαλών ονύχων» δηλαδή από πολύ νεαρή ηλικία, διαβάζοντας σε συνέχειες μυθιστορήματά του στο εβδομαδιαίο οικογενειακό περιοδικό «Πρώτο» που κυκλοφορούσε στην δεκαετία του ’60. Με σαγήνευσε. Μόλις έμπαινε στο σπίτι έσπευδα με αγωνία να διαβάσω την συνέχεια. Με εντυπωσίασε επίσης και η ταινία «Έγκλημα στα παρασκήνια», από το ομώνυμο μυθιστόρημα του, με τον Τίτο Βανδή στον ρόλο του εμβληματικού αστυνόμου Μπέκα.

Είχα όμως την τύχη να γνωρίσω από κοντά το ίνδαλμά μου όταν αργότερα, φοιτητής, για να εξασφαλίσω το χαρτζιλίκι, έκανα μεταφράσεις διηγημάτων από τα αγγλικά στα ελληνικά, για λογαριασμό περιοδικών. Χτύπησα και την πόρτα του «Πρώτου» και με έστειλαν στον αρχισυντάκτη. Φανταστείτε την έκπληξή μου όταν με υποδέχτηκε εκείνος, αυτοπροσώπως! Τον γνώρισα αμέσως από φωτογραφίες του που είχα δει. «Α, είστε ο κύριος Μαρής! Είμαι θαυμαστής σας» του είπα αυθόρμητα, χωρίς καμία πρόθεση να τον  κολακέψω για να μου δώσει δουλειά. Εκείνος, προσηνής  και φιλικός, μου συνέστησε να μεταφράσω διηγήματα του Ο. Χένρυ. Έτσι γνώρισα και τον μεγάλο αμερικανό συγγραφέα, γνωστό για το απρόβλεπτο τέλος των  ιστοριών του, που επηρέασε και τον  δικό μου τρόπο γραφής διηγημάτων. 

Δεν υπάρχει Έλληνας συγγραφέας αστυνομικών μυθιστορημάτων που έχει μείνει ανεπηρέαστος από τον «πατριάρχη της ελληνικής  αστυνομικής λογοτεχνίας» όπως δικαίως αποκαλείται. 

Αρκετά βιβλία έχουν γραφεί τα τελευταία χρόνια με θέμα τον Γιάννη Μαρή, που προσπαθούν να αποκωδικοποιήσουν τον τρόπο γραφής του. Το τελευταίο, που παρουσιάζουμε, κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Πατάκη με την ευκαιρία των εκατό χρόνων από την γέννηση του συγγραφέα. Με επιμέλεια του Κώστα Καλφόπουλου 18 σύγχρονοι συγγραφείς (και όχι μόνο)-παιδιά του Μαρή, καταθέτουν από ένα κείμενό τους σχετικά με εκείνον: Α. Αποστολίδης, Β. Βασιλικός, Ν. Βατόπουλος, Α. Κακούρη. Κ. Καλφόπουλος, Ν. Κουτελάκη, Γ. Λεονταρίτης, Π. Μάρκαρης, L. Marcou, Τ. Μιχαηλίδης, Ν. Μπακουνάκης, Σ. Μυρογιάννης, Σ. Πετσόπουλος, Γ. Ράγκος, Α. Σιχλιμίρης, Ρ. Σωμεριτης, Α. Τσιριμώκος, Φ. Φιλίππου.  

Στο οπισθόφυλλο του βιβλίου διαβάζουμε:

O Γιάννης Μαρής υπήρξε κάτι πολύ περισσότερο από "πατριάρχης της ελληνικής αστυνομικής λογοτεχνίας": μαχητικός δημοσιογράφος στα χρόνια του αντικομμουνισμού και της λογοκρισίας, σημαντικός παράγων στα εκδοτικά και δημοσιογραφικά πράγματα της χώρας για 25 χρόνια και ταυτόχρονα υποδειγματικός "αφηγητής" αλλά και προικισμένος συγγραφέας, που μπορούσε να πλάθει πειστικούς χαρακτήρες, με προεξάρχοντα τον αντι-ήρωα πρωταγωνιστή των αστυνομικών του ιστοριών, αστυνόμο Γιώργη Μπέκα.

Ο Μαρής ήξερε να σκηνοθετεί χωροχρονικά έναν ατμοσφαιρικό μυθιστορηματικό κόσμο στην καρδιά ή στα προάστια της πρωτεύουσας, στα κοσμοπολίτικα ελληνικά νησιά του ’50 και του ’60, στη Θεσσαλία των μεγαλοκτηματιών και των ληστών ή, ακόμα, στην Αθήνα των πρώτων Ολυμπιακών αγώνων.

Στον τόμο αυτό συγκεντρώνονται πρωτότυπα κείμενα -γραμμένα ειδικά για την επέτειο των 100 χρόνων από τη γέννησή του- από συγγραφείς, λογοτέχνες και δημοσιογράφους που αναδεικνύουν σημαντικές πτυχές του δημοσιογραφικού και συγγραφικού του έργου, τις οποίες επί δεκαετίες η κριτική είχε αγνοήσει επιδεικτικά: από την περίοδο της Μάχης στον ημερήσιο και περιοδικό Τύπο της εποχής, την επίδραση της γαλλικής κουλτούρας στην προσωπικότητα του συγγραφέα και την υποβλητική αθηναϊκή του τοπογραφία μέχρι τις λογοτεχνικές και συγγραφικές προϋποθέσεις που διαμορφώνουν δομικά το έργο του, τις ύστερες εκδόσεις, καθώς και την "πινακοθήκη" των ηρώων του.

Παράλληλα παρουσιάζονται ανέκδοτα τεκμήρια (φωτογραφίες, χειρόγραφα, δακτυλόγραφα) από το αρχείο του συγγραφέα και το οικογενειακό αρχείο του γιου του, Άγγελου Τσιριμώκου, ο οποίος προλογίζει δικαιωματικά αυτό το οφειλόμενο hommage στον Γιάννη Μαρή.

Τα κείμενα συνοδεύουν αρκετές φωτογραφίες του Γιάννη Μαρή.  Ξεχωριστή σπουδαιότητα για εμένα είχαν εκείνες που απεικονίζουν χειρόγραφά του, όπου καταγράφει τον σκελετό ενός από τα μυθιστορήματά του, πριν αρχίσει να το αναπτύσσει.

Ένα βιβλίο που θα εκτιμήσουν οι λάτρεις του Μαρή, οι επίδοξοι συγγραφείς αστυνομικών μυθιστορημάτων (και όχι μόνο) αλλά και οι φιλαναγνώστες που θα ήθελαν να γνωρίσουν καλύτερα τον πρωτοπόρο της ελληνικής αστυνομικής λογοτεχενίας

Εκδόσεις Πατάκη, 2016 με 200 σελίδες.

«Ο συνεργάτης μας κ. Άρης Γαβριηλίδης είναι συγγραφέας και εικαστικός. Περισσότερα για αυτόν και το έργο του εδώ.»


Share |