Ανακύκλωση ηλεκτρικών συσκευών. Πώς; Πού; Γιατί;

Συντάκτης: Φλώρα Καρρά

Σε μια εποχή όπου η τεχνολογία εξελίσσεται με ραγδαίους ρυθμούς, με αποτέλεσμα το κόστος παραγωγής να έχει μειωθεί, τα ηλεκτρικά είδη εξαπλώνονται ταχύτατα και ως συνέπεια έχουμε την ταχύτατη αύξηση του όγκου των αποβλήτων τους.

Η ανακύκλωση των ηλεκτρικών συσκευών δεν είναι τίποτε άλλο από την μείωση του όγκου των αποβλήτων αυτών, αλλά και η προστασία του περιβάλλοντος από επικίνδυνες ουσίες που περιέχονται στις ηλεκτρικές συσκευές, όταν μετά το τέλος της χρήσιμης ζωής τους δε υποστούν ορθή περιβαλλοντική διαχείριση.

Τα οφέλη της ανακύκλωσης ηλεκτρικών συσκευών

Με την επεξεργασία των ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών αποβλήτων ανακτώνται αξιοποιήσιμα υλικά, όπως μέταλλα, γυαλί και πλαστικό, τα οποία επαναχρησιμοποιούνται στη διαδικασία παραγωγής. Με τον τρόπο αυτό, η ανακύκλωση ηλεκτρικών συσκευών συνεισφέρει στον περιορισμό της βιομηχανικής ρύπανσης, καθώς μειώνεται η παραγωγή τοξικών αερίων και σωματιδίων που ρυπαίνουν την ατμόσφαιρα ή βιομηχανικών αποβλήτων που ρυπαίνουν το νερό και το υπέδαφος.

Παράλληλα, όμως, με τη μείωση των παραγωγικών διαδικασιών, εξοικονομείται ενέργεια και περιορίζονται οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα.

Ένας άλλος, όμως, πολύ σημαντικός λόγος για τον οποίο είναι απαραίτητη η ανακύκλωση των παλιών μας συσκευών είναι ότι επιτυγχάνεται μείωση της εξόρυξης των μη ανανεώσιμων φυσικών πόρων, όπως είναι τα μεταλλεύματα και το πετρέλαιο, με αποτέλεσμα την αποφυγή της περιβαλλοντικής υποβάθμισης.

Όμως, εκτός από τα οφέλη που έχει η ανακύκλωση για το περιβάλλον, έχει και οικονομικά οφέλη για τους πολίτες, αφού οι κατασκευαστές που παράγουν προϊόντα σε μεγάλο βαθμό από ανακυκλωμένα υλικά έχουν τη δυνατότητα να μειώσουν το κόστος παραγωγής των προϊόντων τους, καθώς μειώνουν τις ανάγκες τους σε πρώτες ύλες και ενεργειακές πηγές, σε εξοπλισμό και εγκαταστάσεις. Συνεπώς, χαμηλότερο κόστος για τη βιομηχανία σημαίνει χαμηλότερες τιμές για τους καταναλωτές.

Ποια είδη ανακυκλώνονται

Ο ηλεκτρικός και ηλεκτρονικός εξοπλισμός που μπορούμε να ανακυκλώσουμε είναι ανεξάντλητος. Οι μεγάλες ηλεκτρικές συσκευές που μπορούμε να ανακυκλώσουμε είναι ψυγεία, μεγάλες συσκευές ψύξης, καταψύκτες, πλυντήρια ρούχων, στεγνωτήρια ρούχων, πλυντήρια πιάτων, συσκευές μαγειρικής, ηλεκτρικές κουζίνες, ηλεκτρικά μάτια, φούρνοι μικροκυμάτων, ηλεκτρικές θερμάστρες, ηλεκτρικά καλοριφέρ, ανεμιστήρες, συσκευές κλιματισμού.

Ανακυκλώνουμε κάθε μικρή ηλεκτρική συσκευή, όπως ηλεκτρικές σκούπες, ηλεκτρικά σίδερα, συσκευές τηγανίσματος, φρυγανιέρες, συσκευές για κόψιμο και στέγνωμα μαλλιών, βούρτσισμα δοντιών, ξύρισμα, μασάζ και άλλες συσκευές περιποίησης του σώματος, καθώς και ρολόγια κάθε είδους και εξοπλισμό μέτρησης, ένδειξης και καταγραφής του χρόνου.

Ακόμη, ανακυκλώνονται και είδη εξοπλισμού πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών, όπως ηλεκτρονικοί υπολογιστές, εκτυπωτές, ποντίκια, οθόνες, πληκτρολόγια, φορητοί υπολογιστές (lap-top), υπολογιστές χειρός (notepad), ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές γραφομηχανές, φαξ, τηλέφωνα, κινητά τηλέφωνα και συστήματα τηλεφωνητών.

Από καταναλωτικά είδη που χρησιμοποιούμε στην καθημερινότητά μας όπως ραδιόφωνα, τηλεοράσεις, βιντεοκάμερες, συστήματα αναπαραγωγής ήχου, ενισχυτές ήχου και μουσικά όργανα, φωτοβολταικά πλαίσια (panels).

Κάθε είδος φωτιστικού εξοπλισμού, όπως φωτιστικούς λαμπτήρες φθορισμού, λαμπτήρες νατρίου χαμηλής πίεσης και εξοπλισμό προβολής ή ελέγχου του φωτός, εκτός των λαμπτήρων πυράκτωσης.

Τέλος, ανακυκλώνονται όλα τα ηλεκτρικά και ηλεκτρονικά εργαλεία, καθώς και τα παιχνίδια και ο εξοπλισμός ψυχαγωγίας (κονσόλες βιντεοπαιχνιδιών, βιντεο-παιχνίδια, κερματοδέκτες τυχερών παιχνιδιών)

Πού μπορείτε να ανακυκλώσετε

Στα καταστήματα που πωλούν ηλεκτρικά και ηλεκτρονικά είδη, σε αλυσίδες super market, αλλά και σε συμβεβλημένα δημοτικά σημεία, όπως δημαρχεία, ΚΕΠ και ΚΑΠΗ, μπορείτε να παραδώσετε τις μικρές συσκευές (όπως καφετιέρες, σκούπες, υπολογιστές, μικρές τηλεοράσεις κ.α)
Όσον αφορά στις μεγάλες ηλεκτρικές συσκευές (όπως ψυγεία, κουζίνες, πλυντήρια, ογκώδεις τηλεοράσεις) μπορείτε να τηλεφωνείτε στο δήμο της περιοχής σας για να συνεννοηθείτε για τη μέρα και την ώρα αποκομιδής της συσκευής σας από το πεζοδρόμιο. Εναλλακτικά, αν διαθέτετε το κατάλληλο μεταφορικό μέσο, μπορείτε να μεταφέρετε την παλιά συσκευή σας σε container σε χώρο του δήμου.

Επίσης, με την αγορά καινούριας συσκευής, τα καταστήματα ηλεκτρικών ειδών παραλαμβάνουν χωρίς χρέωση την παλιά συσκευή σας κατά την παράδοση της καινούριας. Οι λάμπες, παρόλα αυτά, συλλέγονται σε ειδικούς κάδους ανακύκλωσης. Οι ειδικοί κάδοι είναι τοποθετημένοι στα ακόλουθα επιλεγμένα σημεία:

  • σημεία συλλογής συμβεβλημένων δήμων
  • καταστήματα πώλησης λαμπτήρων
  • καταστήματα ηλεκτρολογικού εξοπλισμού 
  • super market

Είναι σημαντικό να τοποθετείτε τις λάμπες στους ειδικούς κάδους με προσοχή για να μη σπάσουν και χωρίς τη συσκευασία τους. Ανακυκλώνονται όλοι οι λαμπτήρες οικονομίας, φθορισμού, καθώς και οι λαμπτήρες ατμών νατρίου χαμηλής ή υψηλής πίεσης,  ατμών υδραργύρου υψηλής πίεσης και οι λαμπτήρες τεχνολογίας LED.

Όλες οι συσκευές που έχουν παραδοθεί για ανακύκλωση, μεταφέρονται σε μία από τις οκτώ αδειοδοτημένες μονάδες επεξεργασίας που είναι συμβεβλημένες με την Ανακύκλωση Συσκευών ΑΕ και βρίσκονται σε κομβικά σημεία στην Ελλάδα. Οι μονάδες αυτές αναλαμβάνουν την επεξεργασία των παλιών συσκευών, με στόχο την απομάκρυνση των βλαβερών ουσιών που περιέχουν και την επανένταξη των αξιοποιήσιμων υλικών τους στην παραγωγή νέων προϊόντων. Ειδικά, οι λάμπες μεταφέρονται σε ειδική μονάδα διαχείρισης στην Ευρώπη.

Κλείνοντας, αναφέρουμε ότι ξεκινά το καινοτόμο και πολλά υποσχόμενο έργο υπό τον τίτλο ReWeee, που ενέκρινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο του προγράμματος LIFE+, με τη σύμπραξη φορέων του ιδιωτικού και δημοσίου τομέα. Το έργο ReWeee θα ολοκληρωθεί στα μέσα του 2019 και πρόκειται για ένα έργο που για πρώτη φορά στην Ελλάδα, με οργανωμένο και συλλογικό τρόπο, θέτει τις βάσεις της πρόληψης και επαναχρησιμοποίησης, με αφετηρία τα Απόβλητα Ηλεκτρικού και Ηλεκτρονικού Εξοπλισμού (ΑΗΗΕ).

Παρότι σήμερα στην Ελλάδα υπάρχουν μεμονωμένες ατομικές και συλλογικές πρωτοβουλίες επαναχρησιμοποίησης, ανταλλαγής ή δωρεάς προϊόντων, δεν υπάρχει ένα ενιαία οργανωμένο σύστημα επαναχρησιμοποίησης για κάποια κατηγορία προϊόντων. Η επαναχρησιμοποίηση έχει σημαντικό κοινωνικό ρόλο, καθώς προσφέρει καλής ποιότητας μεταχειρισμένες συσκευές σε όσους έχουν δυσκολία να διαθέσουν χρήματα για την αγορά νέων.

Το ReWeee έρχεται να καλύψει το κενό αυτό στην κατηγορία των ηλεκτρικών συσκευών, με πρακτικές που θα εφαρμοστούν για πρώτη φορά. Στο έργο συμμετέχουν, ως συντονιστής δικαιούχος, το Συλλογικό Σύστημα Εναλλακτικής Διαχείρισης ΑΗΗΕ  Ανακύκλωση Συσκευών Α.Ε,. και ως συνδικαιούχοι, ο Ελληνικός Οργανισμός Ανακύκλωσης, η Οικολογική Εταιρεία Ανακύκλωσης, το Πράσινο Ταμείο, το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο και ο ευρωπαϊκός οργανισμός RREUSE.

Συντάκτης: Φλώρα Καρρά,

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr.